Góðar síður sem hjálpa manni að taka ákvörðun í Icesave

 

Vildi bara deila þessu með ykkur þar sem ég er búin að vera eins og Jó-jó á milli já og nei.

 Já röksemd hefði verið sú, að þrátt fyrir að allt sé óréttlátt við að segja já, sé hagkvæmara fyrir okkur til langs tíma að segja já með þeim kröfum sem um ræðir. Lánið er reyndar í erlendri mynt og minnir því nokkuð á kúlulánin sem nú eru ekki svo vinsæl, sem gæti líklega orðið til þess að sveiflur krónunnar hækki afborganirnar af láninu gífurlega. Gylfi og fleiri eru hinsvegar bjartsýnir og veðja á stöðuga krónu. 

Nei rökin eru stika réttlætisins. Þeir hafa reyndar komið með nokkuð góð rök fyrir því að segja nei eins og sést í neðri slóðinni. Með því værum við síður en svo að snuða Breta og Hollendinga.  Við viljum ekki vera einhver óþjóðalýður sem borgar ekki sínar skuldir. Við myndum þá borga skuldir okkar í íslenskum krónum ef við töpuðum málinu og eins er enginn ágreiningur um það að Bretar og Hollendingar mega hirða allt sem finnst í þrotabúi Landsbankans. 

Eins og er hljómar síðari valkosturinn ekki illa, en ég á sjálf eftir að lesa þetta nánar við betra næði:

http://www.icesave.net/index.html
 

http://www.advice.is/?page_id=46

 

 

Hinn algengi misskilningur um Biblíuna.

Biblían er ekki öll ein allsherjar yfirlýsing frá Guði sjálfum til mannanna. Biblían er heldur ekki eitt rit með það eina sameiginlega markmið að boða trú á Jahweh og Jesú Krist.

Biblían er hinsvegar samansafn af mörgum ritum og felur í raun í sér margar ólíkar bækur sem safnað hefur verið saman. Gamla testamentið hefur að geyma bæði þjóðernislega þætti, þ.e. sagnaminni úr sögu Hebrea og söguljóð auk boða og laga, bæði fornra lagaboða sem taldir eru frá tímum Móses og eins síðari tíma skrifa og viðbóta við þau, þ.e. túlkanir og ýtarlegri skýringar á þeim. Einnig eru þar spámannlegir textar sem varðveittir voru og sálmar.

Það sem ákvarðaði um hvaða rit af G.t. voru valin og eru hluti af Biblíu kristinna manna var Septuagintan þ.e. þau rit sem Gyðingar ákváðu að safna saman og þýða yfir á Grísku um 200 f.k. Það ritsafn hefur verið kallað LXX eða 70 manna þýðingin. Þetta var gert fyrir Gyðinga sem bjuggu í dreifingunni í kringum Miðjarðarhafið, en margir þeirra töluðu grísku og því brýn þörf á að þýða þessi gyðinglegu texta. Hér er því mikið efni sem tengist sögu og hefðum þjóðarinnar Ísraels og líklega mikið af því valið til þess að þeir myndu ekki gleyma uppruna sínum og sögu hefðum, menningu og trú.

Það er óhjákvæmilegt að textar, sem eiga uppruna sinn frá allt að 1000 f.k., taki á sig efni frá sínu félagslega samhengi og eigi sér margra ára mótunarsögu. Menn hafa bent á hvernig sumir textar virðist jafnvel ritaðir sem andsvar og ádeila á trú og siði þjóðanna í kring. 

T.d. um mótunarsögu má nefna að þeir sem ritstýrðu samsetningu þessara heimilda Gamla testamentisins, hafa að öllum líkindum skeytt saman tveimur sköpunarsögum:  Gen 1:1.-2:4a (P-heimild talin komin frá presta hefð, en þar er notað Elóhím um Guð þar sem ekki mátti nefna nafn Guðs Jahweh) og Gen 2:5-3:24 (J-heimild sem er talin vera eldri söguljóðahefð þar sem nafn Guðs Jahweh, sem opinberað var Móses, er aðallega notað). P-heimildin einkennist af mjög formlegri byggingu, endurtekningum og formfestu. Þar eru maðurinn og konan bæði sköpuð í mynd Guðs, en í síðari sköpunarsögunni er konan sköpuð af rifi mannsins. En fleiri stíleinkenni og sérkenni styðja við þetta. Hér er því um að ræða tvær ólíkar hefðir sem ritstjórar hafa mögulega skeytt saman í eitt rit líklega eftir herleiðingu, þar sem báðar eru mikilvægur sagnabrunnur frá Hebreum. Aðrir telja fyrri söguna hafa tengst helgihaldinu vegna þess hve ljóðræn hún er, en þá síðari vera sagnaminni. Margir telja eins fyrri sköpunarsöguna vera ádeilu á sköpunarfrásagnir nágrannaþjóðanna og trú þeirra auk þess að koma með áherslu á hvíldardaginn þ.e. 7.daginn. En svo virðist sem reynt hafi verið að þjappa sköpun Guðs niður í 7 daga. Þetta telja menn sig sjá þar sem 3. og 6. sköpunardagarnir hafa í sér fleiri en eitt sköpunarverk.

Markmið þeirra beggja var samt sem áður það, að undirstrika að aðeins einn almáttugur Guð hefði skapað allan heiminn. Persónulega þykir mér fyrra bera vott af spámannlegum og helgihaldslegum einkennum, en hið síðari vera sú vitneskja sem hebrear höfðu fengið úr sagna minni sínu, mögulega ofin með ljóðrænu myndmáli eða táknmyndum (hvort sem sú kenning síðan er rétt eða ekki).

Ef maður skoðar t.d. allt myndmálið og líkingarnar í Jesaja, þá veit maður að oft var hinn spámannlegir frásagnarháttur ekki ritaður í bókstaflegri merkingu, heldur út frá tengingum við þætti sem fólk á þessum tíma skyldi. Má þar nefna líkinguna í Jesaja 46:

Hjálparvana skurðgoð

Bel er boginn, Nebó fallinn,
líkneski þeirra orðin byrði gripa og nauta,
þau sem þér ^[1]

Þ.e. Babýloníumenn.

áður báruð, lögð á þreytt burðardýr.
Þau bogna og falla,
megna ekki að bjarga byrðinni
og verða sjálf að fara í útlegð.
Hlýðið á mig, ættmenn Jakobs
og allir sem eftir eru af Ísraels ætt,
tekið var á móti yður við fæðingu
og þér bornir allt frá móðurlífi.
Allt til elliára yðar verð ég hinn sami,
ég mun bera yður þar til þér verðið gráir fyrir hærum.
Þetta hef ég gert og ég mun bera yður,
ég mun bera yður og frelsa.

 

Hér er sem Guð líki sér við ljósmóður sem tekur á móti Ísrael og móður/föður sem síðan ber þá á herðum sér. Þarna er líka hæðst að því hvernig menn urðu að bera skurðgoðin sem Guði voru ekki þóknanleg, en Guð sjálfur ber hinsvegar Ísrael.

En svo menn skilji að mögulega hafi sköpunarsagan ekki átt að túlkast bókstaflega, þá má benda á það að nafnið Adam þýðir mannkyn eða maður. Hér má því lesa inn í þetta að verið sé að fjalla um sköpun eða mótun heims og manns almennt. Eins stendur í Slm 90 að hver dagur hjá Guði sé sem þúsund ár og því óþarfi að telja að bókstaflega sé verið að fjalla um sköpun á 6 dögum, ekki að það geti ekki hafa verið svo hjá almáttugum Guði. Fólk má bara ekki festa sig í bókstafstúlkunum á þessu. Hér gæti því verið mikið um myndmál og líkingar sem hafi ekki átt að túlkast bókstaflega í upphafi. En hver veit. 

Síðan má einnig benda á það að í 5.Mósebók eru boðorðin 10 nefnd Orðin 10. Bernhard Andersson bendir á það, að hin upprunalegu boðorð (sem áttu að hafa verið rituð niður á tvær steintöflur) gætu hafa verið 10 orð eða skipanir. Málfræði hebrea hefur þann eiginleika að t.d. samtengingum og atviksorðum eins og „ekki“ er skeytt við sagnorðið sjálft. Þannig gætu þessi 10 orð hafa veri í formi einfaldra skipanna eins og t.d.: Ekki stela, ekki ljúga, ekki girnast, o.s.f.v. Þau boð og lögmál sem koma eftir það eru að öllum líkindum unnin nokkru síðar, án þess að ég ætli hér og nú að fara að vefengja allt innihald þeirra eða gildi í þeim samtíma sem þau voru mótuð í. Þá þori ég á sama tíma ekki að lofa því að öll þau ákvæði endurspegli þann Guð sem Kristur boðaði okkur. 

Bæði gyðinglegir og kristnir guðfræðingar hafa unnið að því hörðum höndum að ritskýra og greina hina fornu texta, með það að marki að finna út hvaða efni var ritað á hvaða tíma og undir hvaða kringumstæðum eða mögulega ólíkum áhrifum og áherslum ríkjanna beggja Júda og Ísraels.

Það er því ekki gott að segja hvað getur talist vera til komið fyrir guðlega opinberun í Gamla testamentinu og hvað fyrir áhrif frá því umhverfi sem þeir bjuggu í eða þeirra eigin mannlegu trúarsannfæringu. Þó að menn hafi verið settir í heilagt embætti prests t.d. (eins og sumir af þeim sem rituðu niður þessar hefðir), þá trúi ég því að menn verði alltaf menn. Aldrei skyldi setja menn í guðlegan sess, eða ætla þeim það að vita nákvæmlega allan vilja Guðs. Við getum því ekki ætlað öllu efni G.t. að vera skilaboð frá Guði um rétt líferni og trú. Hinsvegar trúi ég líka að menn geti fengið guðlega handleiðslu og opinberun frá honum. Ég hef hinsvegar lítinn áhuga á að fara að velja og hafna hér hvaða efni í Gamla testamentinu hafi fengist fyrir slíka guðlega opinberun og hvað ekki, enda verður að fara varlega með slíkt. Ég tel að sýna verði Biblíunni þá virðingu að fara ekki af fullri hörku í þá sálma, þó svo að Kristur hafi gefið okkur nokkuð góða leiðsögn í því hvernig greina beri á milli réttrar og rangrar kennslu. 

Það ber hinsvegar að varast að vera með einhverja bókstafstúlkun, t.d. í þá veru að það hafi verið vilji Guðs að Lot hafi boðið dætur sínar til misþyrmingar af hinum illa og siðspillta lýð Sódómu, svo aðeins eitt dæmi sé nefnt. Þeim var auðvitað ekki misþyrmt, enda englar eða sendiboðar á vegum Yahweh á svæðinu, en margir telja hér að hið svokallaða réttlæti Lots feli í sér að hann hafi bara framkvæmt vilja Guðs í einu og öllu. Hér gleymist hvernig mikið af sagna efni G.t. er saga af mistökum, spillingu og ranglæti fólks. Eflaust hefur réttlæti Lots aðallega verið fólgið í því að hann trúði á Yahweh Guð, en þetta er fyrir tíma boðorðanna 10 og því ekki gott að segja hvernig Lot hefur reynt að fylgja þeim Guði sem hann trúði á. Ef til vill aðallega hugsað um hann sem Guð skaparann.

Nýja testamentið er það rit sem við hin Kristnu miðum trú okkar við. Við trúum á þann Guð sem Kristur sjálfur opinberaði okkur með lífi sínu og boðun. Hann benti mönnum á hvernig túlka beri lögmálið og tók t.d. fyrir ritningarversið Auga fyrir auga, tönn fyrir tönn. Það kemur bæði fyrir í lagabálkum Gamla testamentisins og Code of Hammurabi (kemur þar reyndar ekki sem samfelldur frasi heldur í annarri mynd). Kristur gagnrýndi það og sagði að við ættum fremur að bjóða hina kinnina og láta fremur hafa af okkur en að deila.

Það er vissulega rétt að Kristur sagði engan lagakrók eða bókstaf fallinn úr gildi í lögmálinu og sagðist heldur ekki kominn til að afnema það heldur til að uppfylla/fullna (Pleros) lögmálið. En rétt er líka að Kristur uppfyllti það og fullnaði með fullkomnu líferni sínu og fórnardauða, þar sem hann tók á sig dóminn fyrir misgjörðir okkar og syndir. Það gerði hann með því að lifa lífi sínu fullkomlega í samræmi við hið rétta lögmál sem hann trúði á. 

En hvað var þetta lögmál sem Kristur taldi vera hið rétta? Hann boðaði okkur að æðsta boðorðið væri það að elska Guð af öllu hjarta, öllum mætti og allri sálu, og eins að á eftir því bæri okkur að elska náungann eins og okkur sjálf. Í þessu væri allt lögmálið og spámennirnir fólgið.  Því er okkur hinum Kristnu óhætt að afskrifa öll þau lagaboð og reglur Gamla testamentisins sem Kristur taldi ekki sjálfur tilheyra lögmáli Guðs, sem eitthvað er á allavega ekki við í dag. Kristur sýndi okkur með lífi sínu og fórnardauða hver boðskapur hins kærleiksríka Jahweh Guðs var í raun. Má nefna hér dæmi þar sem Kristur þvoði fætur lærisveina sinna og sagði þeim að gera slíkt hið sama. Þetta var boð um fullkomna þjónustu, bróðurelsku og auðmýkt við náungann. Hann sagði eins dæmisöguna um miskunnsama samverjann. En auk þess gekk hann sjálfur um í fullkominn fórnfýsi, læknandi og þjónandi frá morgni til kvölds. Konur voru líka náunginn hjá honum ólíkt því sem önnur trúarbrögð boðuðu.

Lúther hafði því rétt fyrir sér í því, er hann sagði að hinir kristnu ættu að nota Krist sem túlkunarlykil við lestur Ritningarinnar. 

Sumur spyrja sig því eflaust, af hverju hinir kristnu hafi ekki bara ákveðið að sleppa öllu Gamla testamentinu, eða allavega mörgum af þeim ritum sem þar eru. Deilt var um þetta á fyrstu öldunum eftir Krist. Markion lagði til að rit hinna kristnu yrði gert alveg andgyðinglegt með engu Gamlatestamenti eða vísunum til þess. Honum var hinsvegar andmælt á þeim forsendum að G.t. væri mikilvæg undirstaða fyrir hið nýja (man ekki nákvæmleg ítaratriði rakanna hér).

Líklega er skýringin sú, að í sumum ritningarversum Gamla testamentisins er erfitt að greina að með vissu hvað telst vera opinberun frá Guði og hvað ekki, og eins hvað telst vera samtímatúlkun höfundar út frá hans bestu samvisku hverju sinni. Auk þess eru margar frásagnir um opinberun Jahweh Guðs til Ísraels og skemmtilegar sögur af þjóð sem trúið á hann eða óhlýðnaðist, samskiptum hennar við Jahweh og reynslusögur af þeim samskiptum, innan um sögur af misbrestum og syndum þjóðarinnar. Síðan eru þarna spámannleg orð, þar sem lesa má um ástríðu, reiði og kærleika Jahweh til Ísraels, en reiði hans blossaði er honum mætti miskunnarleysi og óréttlæti manna gegn lítilmagnanum. Jahweh virðist þar alltaf standa með þeim sem minna mega sín. Sumir hinna spámannlegu texta virðast síðan vísa beint til komu frelsara, með lýsingum sem erfitt er að tengja ekki við líf og dauða Krists, sbr. Jesaja 53. Jesú sjálfur vísaði til margra ritningarstaða í Gamla testamentinu í kennslu sinni og eins rökdeilum við faríseana og hina skriflærðu, máli sínu og trú til rökstuðnings.

Ég endurtek því að líklega er best að nota orð Krists sem túlkunarlykil og mælikvarða á rétta boðun trúarinnar á Jahweh.

 

Ástæða þess að ég finn mig knúna til að rita þetta er líklega aðallega tilkoma bókar Úlfars Þormóðssonar þar sem hann finnur bara hinn vonda Guð í Biblíunni. Ég sá viðtalið við hann í Kastljósi í gær og vildi svo að ég gæti skýrt þetta fyrir honum eins og ég hef fengið að skilja þetta. En einnig sú staðreynd að svona lestur á Biblíunni frá fyrstu blaðsíðu til enda, í þeirri saklausu og einlægu trú að þar séu bara orð, skilningur og fyrirmyndir til eftirbreytni sem beri vitni um persónu Guðs kristinna manna, getur hreinlega leitt menn frá trúnni. Ég sjálf féll frá trúnni á unglingsárum mínum af svipuðum ástæðum. Ég fékk síðan seinna fræðilegar útskýringar í Biblíuleshópi og svör við öllum mínum spurningum. Seinna leitaði ég síðan á náðir afa míns Björgvins Jörgenssonar, sem var afskaplega vel lesin í þessum fræðum en þó aðeins leikmaður. 

Þetta er hinsvegar hinn algengi misskilningur um Biblíuna. Þykir mér því brýn þörf á útgáfu einskonar Biblíu að fyrirmynd NIV study Bible, þar sem settar hafa verið inn miklar orðaskýringar með sögutúlkunum og hugmyndum fræðimanna um líklega túlkun bæði og tilurð tiltekinna texta. Þar má vissulega ekki hreinsa allt út og telja allt ómarktækt sem mönnum líkar ekki, en það mætti koma með einskonar sennilegar skýringar að áliti nokkurra ólíkra fræðimanna neðanmáls. Mikilvægt er að textanum sé sýnd full virðing þarna og ekki verið að fullyrða um óljósa hluti. Eins eru sögulegir inngangar gagnlegir sem skýra betur tímann og aðstæðurnar sem textinn er ritaður í (úr þessu síðara hefur þegar verið bætt að mestu í nýju Biblíuþýðingunni). 

NIV Study Bible hefur nú verið mikið lesin af eiginmanni mínum. Hann mælir mikið með þeirri Biblíu útgáfu, ekki endilega af því að hann telji þá vera með bestu þýðinguna, heldur aðallega vegna þessara neðanmálsskýringa. 

Í dag verð ég að vera sammála þeim biskupum, trúvarnarmönnum og öldungum á fyrstu öldum kristninnar, sem ákváðu að rit Septuagintunnar eða hin Gyðinglegu trúarrit væru ómissandi undanfari eða bakgrunnur, fyrir skilning hinna kristnu á grundvelli kristinnar trúar.  Annars yrði erfitt fyrir okkur að skilja til hvers Jesú og lærisveinar hans voru að vísa til eða deila á í Gamla testamentinu. 

Ég vona allavega að kirkjan okkar sé dugleg að kenna fermingarbörnum sínum og öðrum sóknarbörnum það hvernig túlka beri Ritninguna, þ.e. með orð Krists, líf og fyrirmynd sem túlkunarlykil.

Með kærleiks kveðju og ósk um frið og kærleika Krists til allra.

Bryndís Böðvarsdóttir. 

(ATH! Þetta er ritað í miklum flýtum og því lítið verið að vísa í ritningastaði með tilvísunum í númer þeirra. Eins hef ég lítinn tíma til að taka á móti athugasemdum eða svara fyrirspurnum. Biðst afsökunar á því).

 

Gott að sjá að við erum ekki ein í þessari baráttu. :o) Thank you for your support!

Kærar þakki til allra sem standa með okkur Íslendingum í þessari erfiðu baráttu. Eva Joly er komin í mikið uppáhald hjá mér og síðan bætast nú fleiri í hópinn.

Thank you all who show support and understanding for Icelanders during our crisis. It is good to see that there is still mercy, love and understanding in the world.

2,2 milljónir á hvern Íslending en 9 þúsund á Breta og Hollendinga

Takk fyrir það Hollenska alþýða. :o)

Gott að heyra að eitt er fréttamennska og annað staðreyndir í þessum fjölmiðlaofsóknum undanfarið. Greinilegt að fólk almennt hefur einhverja samúð og miskunnsemi.

Hollenskir bloggarar undrast hörku

En voru þá Bretar aldrei nýlenduþjóð með þræla?

Ég segi bara hvílík ósvífni frá manni sem greinilega hefur ekki kynnt sér hlutina. Kannski getur maður allt eins sagt að ekki sé hægt að vænta réttlætis frá þjóð sem í margar aldir hélt nýlendustefnu á lofti, með tilheyrandi auðlindagræðgi og þrælahaldi. En við vitum betur. Við vitum betur en svo að mæla fólk í nútímanum út frá fortíð þeirra. Ég vildi bara að hægt væri að segja það sama um alla aðra. 

Eva Joly hefur nú bent umheiminum á að ekki er við okkur sem þjóð að sakast og í reynd ættum við ekki að þurfa að borga neitt af Icesave lánunum, sé röksemdarleið hennar um hið gallaða regluverk tekin gild. Hún á heiður skilið fyrir sitt framlag. Við vorum mörg orðin sljóvguð af þessum langa tíma sem þetta mál hefur tekið og eitthvað farið að slá á baráttuþrek landans. Ég held að hún hafi hreinlega vakið okkur mörg. Við þyrftum í raun ekki að borga neitt ef út í það er farið, en við höfum valið sáttaleiðina. Við viljum samt ekki láta kúga okkur til undirgefni.

 

 --------------------------------------------o---------------------------------------------

 

Eftirfarandi grein ritaði ég í gærmorgun þegar árásirnar á okkur i erlendum fjölmiðlum stóðu sem hæst. Sakir netleysis komst hún ekki á netið fyrr en í dag: 

 

Réttlæti og miskunnsemi frá kristnum/siðmenntuðum nágrannaþjóðum?

 

Ritað 07.jan.

Undanfarna daga hefur flestum á þessu skeri, liðið eins og þeir séu aðþrengdir á alla kanta. Það er verið að þjarma að okkur og gætir töluverðs aflsmunar gegn fámennri þjóð. Margir samlandar eru búnir að gefast upp og vilja bara ná sem skástum samningi og halda síðan áfram með lífið, hvort sem það er nú réttlátt fyrir komandi kynslóðir og okkur sjálf eða ekki. Fyrir mér og fleirum situr óréttlætið eftir sem þyrnir í augum. Auðvitað vill maður ekki borga neitt en okkur þykir það reyndar óréttlátara líka að láta alla skuldina yfir á Breta og Holendinga. Við viljum greiða það sem okkur ber með tilliti til framtíðar getu.

Svo virðist sem sá samningur sem þingið samþykkti nú síðast, gangi út frá óraunhæfu mati á framtíðargreiðslugetu okkar. Við erum næstum því dauðadæmd ef við samþykkjum hann í mögulegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ekki nema bjartsýnustu spár gangi eftir um efnahag og framleiðslugetu þjóðarinnar. Ekki nema við getum í raun kaffært öllu í álversframleiðslu og hafið orkubyggingu án kostnaðar til að standa undir því. Ekki nema við finnum olíuna fljótt á Drekasvæðinu og náum að vinna úr henni strax (sem er hæpið). Það má heldur ekkert koma uppá sem hefur frekari fjárhagslegar hörmungar í för með sér. Ef fiskistofnar hyrfu t.d. Eins virðist ekki mikil von um að hægt verði að gera kröfu á þá fjölmörku fjárglæfra menn sem leiddu til hrunsins með "gambli"sínu á fé almennings.

Þess vegna verðum við hreinlega að fá betri samning. Bretar og Hollendingar verða bara að skilja það, að ef við eigum að geta borgað eitthvað verða þeir að gefa okkur betri kjör, sem við getum sæst á um. Hví vildu þeir ekki samþykkja síðustu skilmála okkar? Það mætti úr því lesa að þeir vilji í reynd getað gengið á auðlindir okkar og jafnvel sjálfstæði ef við getum ekki staðið í skilum?

Ég man eftir að hafa dreymt drauma rétt eftir hrunið í lok árs 2008. Mig dreymdi að ég var inni í gömlum, niðurníddum timburkofa (sem var áður sterk steinbygging og öruggt skjól). Þarna var ég með dóttur minni innilokuð og þorði fyrir enga muni að fara út. Ég vissi að ég yrði að vernda dóttur mína fyrir því sem fyrir utan var, þ.e.: 1. draumur: Hvítum ísbirni með blá augu sem reyndi að komast inn í kofann.  2. draumur: Hvítu tígrisdýri með blá augu sem einnig reyndi að komast inn í kofann. Er það leit á mig í gegnum rifur á kofaræksninu voru augun köld og gráðug. Ég vissi að ég var innikróuð og engin leið út. Ég gat aðeins treyst á vernd Guðs og bað því til hans. Við það vaknaði ég í báðum tilvikum.

Í dag lýður mér mér ekki ósvipað. Mér finnst við innikróuð og aðþrengd. Ég á erfitt með að skilja harðneskju, miskunnarleysi og óréttlæti Hollendinga og Breta gagnvart lítilli þjóð. Það er engu líkara en að þeir séu að bíða færis á að geta rifið okkur í sig. Getur það verið? Eru þeir að leita sér að nýrri nýlendu til að arðræna, í stað þeirra sem þeir voru beittir þrýstingi til að gefa upp? Ég sem hélt að samfélag þeirra byggði á kristnum siðferðisgrunni.  

Flestir erlendir fjölmiðlar í dag virðast halda að öll þjóðin hér hafi verið meðvitaður þáttakandi í eyðslufylleríi bankanna, sem er svo fjarri lagi. Íslensku fjölmiðlarnir, sem flestir voru í eigu bankanna, höfðu á sínum tíma blásið niður alla neikvæða umræðu um réttmæti velferðarinnar. Töluðu um afbrýðisemi Dana t.d. þegar einn rannsóknarblaðamaður þar taldi sig sjá eitthvað gruggugt við þetta allt saman. Maður hafði sjálfur nógum hnöppum að hneppa og var í reynd enginn rannsóknarblaðamaður (í dag er svo komið að maður þorir varla að lifa af einn dag án þess að lesa allar fréttir allstaðar). Maður heyrði þannig ekkert tal um raunhæfa hættu fyrr en Geir Harde og Davíð Oddson tóku af skarið haustið 2008 með yfirtök bankanna. Nánast öll þjóðin kom af fjöllum. Þetta hafði ekki heyrst áður á kaffistofum vinnandi landsmanna? Hvaðan kom þessi skyndilega umsvipting? Ef maður hefði vitað um þetta, hvað hefði maður svosem getað gert? Ekki er líklegt að maður hefði fengið mikla áheyrn. Stjórnvöld og eftirlitsstofnanir sváfu eins á verðinum.

Verst þykir manni þegar "útrásarvíkingarnir" virðast ekki sjá að þeir hafi gert neitt rangt. Fyrir þeim eru þetta bara tölur á pappír og hálfgerður mattador leikur. Vandinn er bara sá að þeir áttu ekki peningana í spilinu heldur aðrir, þ.e. þjóðin. Svör eins og: Að í viðskiptum sé það bara eðlilegt að peningar geti horfið, eiga eflaust að hugga okkur og sætta við þá, en þeir gleyma því að þeir báðu okkur ekki um leifi fyrir slíkri glæfralegri fjárfestingastefnu. Eina sem við fengum að sjá voru í mestalagi prósentutölur sem áttu að sýna mikið öryggi okkar eigin fjarfestinga, er við völdum að ávaxta fé okkar í hrömmum þessara manna.

Ég er ósátt við að láta stilla mér upp við vegg án þess að berjast fyrir réttlæti. Ég hef óbifandi trú á réttlætinu og miskunnsemi fólks. Hinu góða í fólki. Ég held að umfjöllun erlendra fjölmiðla hafi valdið skaðlegum misskilningi varðandi okkar réttu stöðu. Ég vona nú að hún fari að leiðréttast til fulls. Brýna þarf fyrir þeim að þjóðin var ekki meðvitaður þáttakandi í þessari fjárglæfrastefnu bankanna. Við vorum næstum eins og kommúnista ríki þar sem fjölmiðlarnir voru ekki beinlínis frjálsir. Við erum raunveruleg fórnarlömb óréttlætis, en erum ekki bara í einhverri óréttmætri sjálfsvorkunn eins og ofdekruð börn.

Ég heyrði einhvern af erlendu fjölmiðlunum halda því fram að við hefðum tekið þátt í eyðslufylleríinu og ættum nú bara að sætta okkur við að komið sé að skuldadögum. Þessir menn ættu að kynna sér málin betur. Þegar ríkisstjórnin neyðir fólk til þess að taka bankalán og yfirdrátt til þess að fjármagna háskólanámið að hluta, og þegar ríkisstjórnin afnemur verkamannabústaðina en lækkar í staðin lágmark fyrstu útborgunar til íbúðarkaupa, með tilheyrandi þenslu og ofurhækkun á íbúðaverði, þannig að fólk þarf að lifa í fátækt og á yfirdrætti allt sitt líf til þess eins að halda þaki yfir höfuðið, þá er kannski skiljanlegt að venjulegar fjölskyldur hafi verið skuldum vafðar. Fólk vann síðan of mikið til þess að getað haldið heimilinu gangandi og hafði því síður tíma til að tortryggja viðskiptahætti bankanna. Eins virðist það ekki hafa haft tíma til þess að mynda sér sjálfstæða skoðun um það, hvaða stjórnmálaflokk var best að kjósa, enda náðu alltaf Sjálfstæðismenn og Framsókn meirihluta hvert kjörtímabilið af öðru, þrátt fyrir hvert hörmungar pólitíska útspilið af þeirra hálfu. Menn skoðuðu glæsilega fólkið í kosningaráróðurspésunum, sem virkaði svo klárt og öruggt með sig, í stað þess að horfa á afrek þeirra á liðnum árum.

Ég vona bara að þjóðin finni í sér eldmóðinn að nýju, eins og þegar við mótmæltum ríkisstjórninni. Að við berjumst fyrir réttlæti í góðu bróðerni og með góðum rökum. Það sakar ekki að höfða til miskunnsemi fólks í öðrum löndum, að við látum í okkur heyrast í erlendum miðlum og fyrirbyggjum svona misskilning. Reyndar þætti mér betra ef ríkisstjórnin væri duglegri að koma sjónarmiðum okkar til skila. Ég er ekki sátt við þetta vinstri samstarf sem er orðið of litað af ótta við að komast ekki inn í ESB. 

Við skulum sem þjóð hafa Guð með okkur í liði. Biðjum, leitum til hans. Hann sem barðist fyrir réttlæti munaðarleysingja og ekkna fyrir munn spámannanna. Hann sem bjó í Kristi sem barðist einnig fyrir réttlæti þeirra sem minna máttu sín. Ef við biðjum mun hann standa með okkur í gegnum þetta allt.

 

Guð blessi okkur öll, friður hans og réttlæti sé með okkur, amen.

 

 

Hinir þrjósku Íslendingar

Jesaja 1:11-13 og 1:16-18 Fánýtar fórnir

Nú er ég í ritskýringaráfanga í Jesaja, þar sem við fengum að spreyta okkur í að  semja stutta umfjöllun eða ræðu úr völdum texta ritsins. Ég valdi að koma með kirkjulega ræðu úr fyrsta kafla Jesaja. Þar sem ég er ekki duglega að blogga datt mér í hug að nota tækifærið og skjóta þessari ræðu hér inn. Ég hef líklega engan tíma til að svara athugasemdum, þannig að ég loka bara fyrir þær til að flækja ekki málin frekar. 

 

 Jesaja 1:11-13 og 1:16-18 Fánýtar fórnir

¹¹Hvað varða mig yðar mörgu sláturfórnir?
spyr Drottinn.
Ég hef fengið of mikið af brennifórnum hrúta
og feiti alikálfa,
í blóð úr nautum, lömbum og geitum langar mig ekki.
¹²Þegar þér komið til að líta auglit mitt,
hver hefur þá beðið yður
að traðka forgarða mína?
¹³Færið mér ekki framar fánýtar kornfórnir,
reykelsi er mér viðurstyggð.
Tunglkomudagar, hvíldardagar og hátíðarsamkomur,
ég þoli ekki að saman fari ranglæti og hátíðarglaumur.

¹⁶Þvoið yður! Hreinsið yður!
Fjarlægið illvirki yðar frá augum mínum.
Hættið að gera illt, ¹⁷lærið að gera gott,
leitið réttarins, hjálpið hinum kúgaða.
Rekið réttar munaðarleysingjans.
Verjið mál ekkjunnar.
¹⁸Komið, vér skulum eigast lög við,
segir Drottinn.
Þó að syndir yðar séu sem skarlat
skulu þær verða hvítar sem mjöll.
Þó að þær séu rauðar sem purpuri
skulu þær verða sem ull.^[1]

 

Spámaðurinn þenur lungun í ræðu sinni. Það er sem hróp hans eftir réttlæti ómi enn í dag. Maður hálf hrekkur við og spyr sig; Er hann að tala við mig? Hvað vill hann mér þessi maður? En ég er kristin/nn. Vissulega eiga þessi orð bara við á þeim tíma sem þau voru rituð, enda hafa þau hér verið slitin úr samhengi sínu og orðum eins og í versi 15: ,,Hendur yðar eru ataðar blóði," hefur verið sleppt. Ekki erum við að fórna sláturfórnum í dag. Hinir kristnu eru líka réttlættir af náð fyrir trú sína á Jesú og þurfa því varla að vera með einhverja sjálfsneikvæðni eða gagnrýni. Jesús elskar mig eins og ég er. Enginn er fullkominn. Auk þess sér hið opinbera um hina munaðarlausu og öryrkjana, Við höfum ágætis réttarkerfi sem sér um rétt hinna kúguðu. Hvað á maður við það að bæta, eða borga ég ekki skatt?

Upphaflega voru orðin hugsuð til hins óhlýðna Ísraels lýðs, sem hafði ekki aðeins vikið frá Guði sínum og kærleiksboðum hans, heldur dýrkaði einnig aðra guði. Geta þessi orð átt við í dag? Er ekki eitthvað þarna sem endurspeglar vilja Guðs til kirkjunnar í dag? Af hverju bregður manni við er maður les þau og flýtir sér að hlaupa yfir á næsta kafla? Hljómar þetta óþægilega, eins og þegar mamma eða  pabbi stóðu litlu grallarana sína að einhverju skammarstriki, eða komu að þeim að slást? Er faðir vor á himnum að skamma börnin sín, rétt eins og móðir okkar og faðir skömmuðu okkur? Það ber ekki á öðru.

Orðin virðast jafnframt kalla á sjálfsskoðun fólks á öllum tímum. Skyldi þetta geta átt við um mig? Hvernig myndu orðin hljóma ef þau væru töluð inn í aðstæður okkar í dag?

Nú þegar við höfum lesið hörðu orðin yfir og reynt að skoða okkur sjálf í ljósi þeirra, kemur ýmislegt fram í hugarskotið. Hverjar eru hinar svo kölluðu fórnir okkar til Guðs í dag, fyrst við þurfum ekki að fórna fyrir syndir okkar með brennifórnum?: Tíminn, lofgjörð, bænir, kirkjusókn, boðun orðsins, sjálfboðavinna, gjafir og peningar fyrir nauðstadda, ýmis þjónusta í þágu kirkjunnar.

Jesús sjálfur sagði í Matt.9:13: ^13,,,Miskunnsemi vil ég, ekki fórnir. Ég er ekki kominn til að kalla réttláta heldur syndara."  Þannig getur maður spurt sig: Með hvaða hugarfari er ég í þeirri þjónustu sem Guð hefur falið mér? Fer ég nauðbeygð/ur til messu, eða aðallega til að hitta mína vini þar og spjalla við þá? Tek ég eftir konunni sem situr áhyggjufull og raunamædd á aftasta bekk, eða manninum sem virkar skítugur og lyktar illa, sitjandi þögull og einmanna einn úti við kantinn? Sé ég hryggð á bak við augu þess sem reynir svo mikið að brosa, eða sit ég og flissa, nef við nef með vini á fremsta bekk, áhyggjulaust frelsað barn Guðs? Tek ég vel á móti þessum nýja og leitandi sem þarf að fá að spjalla, fá svör, fá að kynnast, eða sný ég mér beint að mínum vinahópi, því það er bara hægt að eiga svo og svo marga vini?

Þegar ég held ræðu fyrir söfnuðinn, fyrir hvern er ég að tala? Eru orð mín gædd lífi og ljósi Krists sem bræðir í burtu myrkur sálarinnar, eða dett ég inn í heim  fræðilegrar sýndarmennsku, þar sem vinir mínir og hinir vel lærðu drekka í sig hvert fagurfræðilega mælt orð, og gefa mér síðan bestu einkunn í ræðulist að lokinni messu? Er ég að halda ræðuna fyrir mig eða vegna Guðs og náungakærleikans?

Þegar ég gef fjármuni til hinna nauðstöddu, er ég þá um leið að byggja upp eigin jákvæðu sjálfsmynd í augum annarra, með því að tryggja að sem flestir viti hversu mikið gott ég gerði? Eða gaf ég af því að ég fann til með hinum nauðstöddu og finn að þeir hafa hold og bein eins og ég og finna til eins og ég?

Þegar ég syng sálma og bið til Guðs, er ég þá að þylja orðin tóm, eða er ég að tala við Föður minn á himnum, lausnara minn og frelsara Jesú Krist, sem elskaði mig nógu mikið til að deyja fyrir syndir mínar á krossi? Er ég að rækja samfélag mitt við hann með bæninni, eða lít ég á bænaþulur sem sjálfvirkan verndargrip, þar sem hugurinn getur verið víðsfjarri?

Eru þetta allt bara innantómar fórnir eða liggur miskunnsemi þar að baki?

Það að trúa á Krist felur ekki í sér það eitt að vera hólpinn. Við verðum að rækja náungakærleikann innra með okkur, setja okkur í spor náungans og reyna okkar besta til þess að vera ljós Krists hér á jörðu, salt sem dofnar ekki heldur vekur þrá eftir lækjum lifandi vatns og Anda Guðs.

Kristur sagði: ³⁷„...Elska skalt þú Drottin, Guð þinn, af öllu hjarta þínu, allri sálu þinni og öllum huga þínum. ³⁸Þetta er hið æðsta og fremsta boðorð. ³⁹Annað er hliðstætt þessu: Þú skalt elska náunga þinn eins og sjálfan þig. ⁴⁰Á þessum tveimur boðorðum hvílir allt lögmálið og spámennirnir." (Matt.22:37-40). Enn fremur segir hann: ,,...Allt sem þér gerðuð einum minna minnstu bræðra, það hafið þér gert mér." (Matt.25:40).

Með sögunni af miskunnsama samverjanum útvíkkaði Jesú skilning Gyðinga á því hver náungi okkar er. Hver er náungi minn? Það er maðurinn sem liggur við veginn; gyðingurinn, músliminn, hinn kristni, hinn drukkni, hinn skítugi, hinn fátæki, já og útrásarvíkingurinn. Er það okkar að dæma?

Ekki eigum við að leggja blessun okkar yfir svik og pretti, hvað þá arðrán á heilli þjóð, en hver veit hvað menn hugsa er þeir stíga fæti sínum inn í kirkju. Þáði ekki Jesús boð hjá bersyndugum tollheimtumönnum, sem þekktir voru fyrir að taka meira fé en þeim bar af lýðnum? Jesús náði í sífellu að hneyksla faríseana og fræðimennina með framferði sínu. Fólk gæti með sama hætti hneykslast á okkur í dag, ef við tækjum allt í einu upp á því að ræða um Guð við útrásarvíking eða aðra hvítflibbaglæframenn.

Í Lúk.19:6-10 segir um Sakkeus tollheimtumann: ⁶Hann flýtti sér ofan og tók á móti honum glaður. ⁷Þeir er sáu þetta létu allir illa við og sögðu: „Hann þiggur boð hjá bersyndugum manni." ⁸En Sakkeus sneri sér til Drottins og sagði við hann: „Drottinn, helming eigna minna gef ég fátækum og hafi ég haft nokkuð af nokkrum gef ég honum ferfalt aftur." ⁹Jesús sagði þá við hann: „Í dag hefur hjálpræði hlotnast húsi þessu enda ert þú líka niðji Abrahams. ¹⁰Því að Mannssonurinn er kominn að leita að hinu týnda og frelsa það." Skyldi þá útrásarvíkingur ekki geta iðrast og gert upp skuld sína?

Í orði Guðs er að finna von. Ekki bara fyrir þá sem hugum okkar þóknast að telja verðuga, heldur fyrir alla. Því aðeins Guð einn veit hvað dylst í hjörtum manna. Í dag er of mörgum sem líður illa. Fjárhagurinn spilar óhjákvæmilega stórt hlutverk í andlegri líðan fólks. Kirkjan þarf að passa að vera nærgætin og kærleiksríkur vinur, sem umfram allt er hægt að treysta á. Skilningarvit okkar þurfa að vera vel vakandi og augun vel opin fyrir þörfum hvers og eins. Fórn okkar þarf ávalt að vera miskunnsemi í garð náungans.

Skyldum við ekki getað elskað náunga okkar í raun? Ekki aðeins í orðum heldur líka í verki?

ABC börnin sem hafa ekki styrktaraðila eru orðin allt of mörg...

Því vildi ég benda þeim sem eru aflögu færir á, að það er hægt að gerast styrktaraðili og velja sér barn til að styrkja á þessari síðu. Verðið er frá 2500-3900 (virðist fara eftir því hvort barnið er munaðarlaust og þarf að búa á heimavistinni eða hvort það þarf aðeins menntun og mat).

Það gefur svo mikið að geta hjálpað öðrum, sjáið þið því fram á að geta lagt þessu málefni lið skulið þið ekki hika. Skoðið myndirnar af börnunum. Sum hreinlega lýsa af einlægni og sakleysi. Börnin eiga það svo sannarlega ekki skilið að fæðast inn í slíkar aðstæður. Munum líka að í frumkirkjunni var alltaf tekið samskot fyrir hinum kristnu samfélögunum sem voru í neyð og var áherslan þar á munaðarleysingja og ekkjur. Í þessum löndum er ekkert hjálparnet fyrir munaðarleysingja og ekkjur, auk þess sem barnaútburður tíðkast í t.d. Indlandi og Kína. Sérstaklega á stelpum.

https://secure.abc.is/ABChjalparstarf/Stydjabarn/

Þarna eru börn sem fá tækifæri til þess að kynnast kærleika Krists og hins kristna samfélags. ABC barnastarf byggir á kristnum gildum og náungakærleika. Endilega kíkið líka á heimasíðu þeirra til að kynna ykkur starfið. 

Guð blessi ykkur margfalt sem leggið þessu lið

 http://www.abc.is/

 

 

 

Hugmyndir í sumarfríi

Nú er ég búin að vera í nokkurra daga fríi þar sem farið var Norður á land, Farið í afmæli á Skagaströnd og gist í bústað, dóttirin sótt í sumarbúðir á Akureyri og síðan næsta dag rokið í bústaðinn aftur. Bústaðurinn var í boði tengdaforeldra minna og er sveitabær ekki langt frá Sauðárkróki. Maðurinn minn á ættir að rekja til Sauðárkróks og því alltaf gaman að skoða sig þar um á meðan verið er að rekja ættir feðranna (ég játa þó að ég er enn dálítið rugluð í ættfræðinni).

Við hjónin urðum að rjúka í bæinn eftir aðeins eina nótt þar á meðan dóttirin varð eftir með ömmu og afa í bústaðnum. Ég fór með trega, en vinnan kallar.

Er virkilega ekki allt fólk svona eins og ég, í þörf fyrir að fara út í náttúruna og hreinlega finna sig upp á nýtt? Er til fólk sem þarfnast ekki tengsla við náttúruna? Ég á alltaf jafn erfitt með að skilja fólk sem segist bara vera borgarbörn. 

Ég verð því aðeins að fá að deila með ykkur töfrum þess að vera út í sveit. Maður vaknar við fuglasöng af ýmsum toga (ekki umferðina í bílunum og mengunina sem því fylgir). Maður finnur ferska loftið flæða inn um gluggann um nóttina og þegar maður lítur út næsta dag, sér maður fallega náttúru hvert sem augað eygir. Hestar leikandi sér úti á túni. Traktor að slá blettinn.  Kindur í fjarska. Tvo brosandi hunda (íslenski hundurinn er alltaf brosandi). Maður fer út og skoðar plöntur, týnir vallhumal og blóðberg út í te. Börnin alltaf til í að fara í útileiki og hundarnir heilsandi reglulega upp á mann. Maður getur ekki beðið eftir að fara og skoða sig um svæðið. Keyra á söfn eða á náttúrureiti. 

Dóttir mín þurfti aðeins að venjast þessu til að byrja með. Hún gat ekki sofnað fyrstu nóttina út af skrítnu bjöllu hljóði sem hún heyrði endurtaka sig úti. Við komumst að því að þetta væri einhver fugl og að öllum líkindum farfugl. Eigum reyndar eftir að fá það staðfest. Hún var samt fljót að gleyma sér þegar ég sýndi henni út um gluggann. Það var falleg næturbirta og fyrir utan mátti sjá bændur reka hestastóðina heim að bænum með hjálp glaðlegu hundanna. Rakel er mikil hestakona. Hún hefur nú farið á tvö hestanámskeið í boði afa síns (sem er líka mikill hestaáhugamaður). Hún starði því agndofa á þetta og heillaðist alveg upp úr skónum. Við sáum hvernig einn af hestunum var mikill með sig og hinir í hópnum tóku vel á móti honum. Við ákváðum í sameiningu að hann væri aðal gæinn í hópnum. Hún átti ekki erfitt með að sofna eftir þessa sjón. Næsta dag ætlaði hún sko aldeilis að fara að heilsa upp á hestana. Og það gerðum við. Ég held reyndar að Rakel hafi slegið allt tún bóndans með höndunum. Hún var svo áköf að gefa þeim nóg af grasi og arfa að bíta.

Sauðárkrókur er svona lítil og krúttuleg Akureyri. Hann virkar allavega eins á mann. Með náttúrulegum göngustíg (svipað og Kjarnaskógur á Akureyri), Kirkjugarðurinn er uppi á hæðinni fyrir ofan bæinn (eins og á Akureyri), bærinn hefur strönd þar sem hægt er að veiða sér fisk á stöng. Maður getur labbað í allt innanbæjar og það þarf ekki að fara í langan rúnt til að finna söguslóðir og eitthvað sem vekur áhuga ferðamanna. Við skoðuðum t.d. Glaumbæ að innan sem utan. Þar er að finna allskonar fornmuni og virkilega forvitnilegt að sjá hvernig forfeður okkar og mæður bjuggu um sig í torfkofunum. Dóttur minni og frænku fannst þetta bara ekkert sniðugt. Fannst þetta allt frekar draugalegt og drungalegt á að líta. Þær pössuðu sig að leiða mig mest allan tímann.

Síðan vorum við hjónin rokin heim eftir þetta. Það var samt gott að koma heim þar sem sonur minn hafði orðið eftir í bænum. Hann var að vinna þessa helgi og komst því ekki með okkur.  Æ, maður er alltaf með óþarfa áhyggjur...

En eftir svona ferð er ég hreinlega uppfull af hugmyndum. Mér finnst ég endurnærð og ef ég hefði verið aðeins lengur væri ég örugglega byrjuð að mála og skrifa eitthvað til gamans. Nú er ég hinsvegar komin heim og þá er eins og hugmyndirnar verði að bíða að nýju. Hér er nóg annað að hugsa um. Það er líka svo vont að byrja á einhverju sem maður veit að maður hefur síðan ekki tíma til að klára. Hugmyndirnar eru því farnar í frí í bili.

Ég held ég verði bara að flytja í sveitina til að koma einhverjum af þessum hugmyndum í verk. Sjáum nú bara til hvernig gengur að sannfæra manninn minn...

Allir vegir til góðs?

Safnaðarmeðlimir kirkju einnar ræddu um syndina. Kona ein vildi fá að vita eitthvað meira um þetta. Einhver í söfnuðinum svaraði henni því að við mennirnir værum engir syndarar...

Margir eru þeir sem telja, að breyti maður nokkurn vegin siðferðilega rétt geti maður ekki talist syndari. Syndari er mestalagi sá sem drepur annan mann eða fremur lagaleg illvirki. Fyrir áhrifa frá austrænum trúarbrögðum er hinn vestræni heimur farinn að túlka syndina á nýjan og mun þægilegri máta. Það er komin ofur áhersla á hið góða í öllum mönnum. Menn reyna jú að láta gott af sér leiða og hjálpa öðrum. Reyna að sýna náunganum miskun og tillitssemi.

Fólk vill ekki heyra hið dæmandi lögmál Ritningarinnar. Það er eins og menn viti ekki að Kristur hafi þegar greitt gjaldið fyrir syndir okkar. Við þurfum bara að trúa á hann og halda áfram að reyna okkar besta í okkar veika mannlega mætti. Fólk les því ekki Biblíuna en telur sig þrátt fyrir það geta dæmt og metið innihald hennar, algerlega á sínum forsendum. Allur boðskapurinn verður að sníðast að þeirra skilyrðum um þægilega trú. Sumir vilja heldur ekki láta af tiltekinni synd í lífi sínu, en vilja samt fá einhvern til þess að fullvissa þá um að þetta sé allt í lagi og í raun og veru séu þeir ekki að syndga (það sé t.d. í lagi að stunda lauslæti). Best að fá að ráða þessu öllu bara sjálfur.

En hvenær hættir trúin að vera trú og fer að verða sjálfsdýrkun og sjálfsupphafning, eða eitthvað sem við mótum í okkar eigin mynd?

Þessir sömu sem telja sig vera algóða og yfir syndina hafna virðast jafnframt búa yfir þeim eiginleika að sjá ekki eigin misbresti. Að sjá ekki þegar þeir særa aðra, láta ótta sinn, gremju, reiði, tillitsleysi eða aðra bresti, bitna á náunganum. Eins virðist þeim í lagið að ala á girnd. Leifa sér að lengja eftir auðæfum, annars manns maka og jafnvel ala hatur, ófyrirgefningu og biturleika í brjósti til fólks.

En er ekki það sem í brjósti okkar býr einmitt það sem mótar það hver við erum? Mótandi samskipti okkar við þessa sömu einstaklinga, hvort við komum fram við þá í fullkomnum, óflekkuðum kærleika eða ekki? Er ekki auga mannsins lampi líkamans? Það sést í augum okkar hvort við í raun og veru berum hreina og flekklausa trú eða sanna elsku til fólks. Augnaráð okkar getur líka sært. Það höfum við öll fengið að finna.

En ef við erum syndlaus, þá ættum við eingöngu að geta látið öðrum líða vel, en aldrei illa. Þá mundi enginn verða sár af okkar völdum. Hví erum við þá alltaf að láta öðrum líða illa í kringum okkur?

Það gerist eins og fyrirvara laust og jafnvel stundum ómeðvitað. Stundum er það okkar eigin ótti og varnarviðbragð sem fer á stað. Við kannski ætlum okkur ekki að særa. Strax á eftir fer síðan sjálfsréttlætingin á stað: ,,Já en... hún/hann átti þetta skilið því að hún/hann gerði..." Og við gleymum og teljum okkur jafn syndlaus sem fyrr.

Ég er syndari. Ég vildi að ég væri fullkomin en ég á það því miður til að særa fólk í kringum mig. Ég ætla mér það ekki, en eins og með okkur öll þá gerist það ósjálfrátt. Mér finnst að mér vegið og ég reiðist. Ég móðgast og bregst reið við.

Við erum öll syndarar. Það er hluti af okkar mannlega eðli. Við komumst ekki í gegnum lífið án þess að særa fólk, eins mikið og við reynum að gera það ekki. Við getum því ekki sagt að við séum ekki syndarar.

Guð hefur fyrirgefur okkur syndir okkar. En hann vill samt að við leitumst til við að fyrirgefa náunga okkar eftir fremsta megni. Að við temjum okkur auðmýkt. Við það fyrirgefa verður breyting innra með manni. Þegar við hinsvegar ölum á biturleika og hatri í garð náungans erum við föst í eigin fjötrum. Hugsunin bindir okkur og verður byrði okkar, en ávöxtur hennar er andleg vanlíð an og óhamingja. Við verðum ekki frjáls nema við getum hafið okkur yfir þessar tilfinningar.

Guð getur hjálpað. Bænin hjálpar. Orðið hjálpar. Þegar við einblínum á kærleika Guðs til okkar finnum við betur hversu litlu máli þessir hlutir skipta í raun og veru. Við finnum að við þráum að gefa áhyggjur okkar, sorgir, biturð og reiði Guði.  Kærleikur Guðs bræðir í burtu óttan og það verðu strax mun auðveldara að fyrirgefa náunganum. 

Því kærleikurinn yfirvinnur óttann.

Fyrirgefning felur ekki í sér að gangast við kúgun. Það er hægt að fyrirgefa og segja jafnframt að maður sætti sig ekki við t.t. niðurbrjótandi eða særandi athæfi. Stundum eru sárin svo djúp að maður telur það ómennskt að fyrirgefa. Guð skilur það. Hann gefur manni tíma en hvetur okkur til að einblína eins mikið á hann og kærleika hans og hægt er á meðan hann og orðið hans fá að vinna í manni. Stundum er þetta langtíma ferli. En þegar yfir hjallann er komið finnur maður sigur og frelsi. Frelsi sem grundvallast á sönnum kærleika og lausn undan hinum mannskemmandi tilfinningum ótta og biturleika.

Pluralisminn (fjölhyggjan):  Eru ekki öll trúarbrögðin góð og leiða þau ekki öll til hins sama Guðs að lokum?

Þetta er annar misskilningurinn sem laumast hefur inn í kristna kirkju fyrir áhrif frá austrænum trúarbrögðum, en á enga samleið með þeirri kristni sem þjóðkirkja landsmanna boðar. Gyðingar trúðu bara á einn Guð Jahweh og Kristur kom sem sonur hans hér til jarðar og boðaði trú á þennan sama eina Guð, verandi sjálfur eitt í honum. Í boðorðunum er það undirstrikað að gyðingar máttu ekki tilbiðja aðra Guði. Kristur tók undir það.

Þegar við tökum á móti kenningarvindum án þess að kynna okkur betur hvað samræmist réttri kristinni kenningu, er orðið hætt við að við séum með því að móta okkar eigin nýju trúarbrögð. Þá er ekki hægt að segja að Fauerbach hafi haft rangt fyrir sér með fullyrðingu sinni um að Guð sé tilbúningur mannanna. Það hafa alltaf verið ákveðin mörk innan kristninnar sem segja til um  hvenær maður getur enn talist kristinnar trúar og hvenær maður er kominn með eitthvað sem telst ekki til kristinnar trúar. Sönn trú er ekki með breytilegri kenningu eða grundvallar boðun. Ef grundvallar boðskapnum mætti í sífellu vera að breyta, væri trúin ekki sönn trú heldur mannlegur tilbúningur.

Að baki þessari viðleitni margra til þess að breyta trúnni liggur oft þessi skortur á sjálfsaga eða vilja til að gangast við aga. Viljaleysi til að gefa syndina upp á bátinn. Ég framar Guði, ,,Guð fyrir mig" í stað ,,ég fyrir Guð". Fólk vill fara sína þægilegu leið og velur sér í raun hverju það vill trúa. Eins er það óttinn sem heldur aftur að sumum. Sumir þora einfaldlega ekki að halda fram réttri kenningu af ótta við að vera andmælt eða hljóta gagnrýni. Kristur sagði aldrei að maður hlyti vinsældir af öllum við að boða trúna. 

Hversu langt getur maður leift þessum fjölhyggju og utan biblíulegu kenningum að ná innan kirkjustofnunarinnar? Mega prestar kannski taka sér vald og breyta boðskap Ritningarinnar? Guðfræðingar? Eiga prestar að boða kenningu sem getur í raun verið túlkuð á þann veg að bæði þeir sem aðhyllast pluralísk viðhorf og hinir sem gera það ekki, geti verið sáttir við þeirra boðun? Að gera þannig alla ánægða og reyna þóknast fólkinu? Snýst trúin bara um að reyna að þóknast fólkinu?

Ég vona að engir prestar trúi því. Ég vona að kirkjan hafi enn til að bera þá festu sem hún hafði forðum daga til að standa fast á sínu orði. Guðs orði sem grundvallað er á sjálfu sér og Ritum kirkjufeðranna og trúvarmannanna og þeirri trúarlegu hefði sem hinir fyrstu kristnu lögðu grunninn að.

Kannski þurfum við að spyrja okkur sjálf heiðarlegrar spurningar: Trúi ég á Guð kristninnar? Vil ég trúa á Guð kristninnar? Vil ég lúta vilja hans og treysta honum? Ef svo er ekki, get ég þá talist kristin?

Eigi allir menn að eiga rétt á að drottna yfir boðun og valdi kirkjunnar getur hún aðeins endað í fullkomnum plúralisma og sjálfsnautnahyggju. 

Varast skal hinsvegar að falla inn í heim bókstafstúlkunar. Munum að Kristur og orð hans eru hinn sanni túlkunarlykill að réttri boðun. Postularnir komu boðun hans til skila eftir sinni bestu sannfæringu frá sínu mannlega samtíma sjónarhorni, lituðu af þeim veruleika sem þeir bjuggu í. En í þeim veruleika var t.d. karlaveldi og þrælkun sjálfsagður hlutur um allan heim. Það að viðhalda réttri kristinni kenningu gengur ekki í bága við jafnrétti kynjanna eða andstöðu við þrælkun. Enda boðaði Kristur ekki slíkt. Hún er hinsvegar trú á einn Guð og son hans Jesú Krist, sem kom í þennan heim til að frelsa synduga menn með krossdauða sínum og kærleika. 

Fréttir...

Það er svo margt búið að gerast að mér finnst ég bara verða að rita nokkur orð, bara svo þið sem nennið að lesa þetta vitið að ég er enn á lífi.  

Fátt annað hefur komist að hjá mér en grískan þessa önn, enda mikið basl að kljást við svona flókið tungumál og á svona hraðri yfirferð. Ég náði þó fyrra prófinu í grískunni, og það með betri árangri en ég þorði að vona. Já, það virtist nefnilega allt ætla að vera á móti mér í próflestrartímanum. Það var þá sem bankarnir hrundu og vinnumál ásamt peningamálunum urðu að áhyggjuefni innan fjölskyldunnar. Síðan náði ég bara að sofa 3 klst nóttina fyrir prófið og var því í meira lagi úldin í prófinu. Náði ekki einu sinni að klára prófið eða fara yfir það.  Ég er því afar þakklát fyrir að hafa þó náð þetta vel. En svona ef ég skyldi gleyma því fyrir næsta próf: ÞÁ MÁ ÉG ALLS EKKI DREKKA ORKUDRYKKI KVÖLDIÐ FYRIR PRÓFIÐ! MUNA!

Maðurinn minn er auðvitað dauð feginn að þetta er búið. Hann er búinn að þurfa að þola ýmislegt á próflestrar tímanum, eins og grískublaður upp úr svefni og annað miður skemmtilegt sem jók á honum álagið. Nánast allt álag fjölskyldunnar lenti á honum og á þetta líka erfiðum tíma. Ég sjálf þurfti að reyna að standast þá freistingu að hanga og horfa á kastljós, fréttir og annað um ósköpin. Mér reyndar tókst það sjaldnast.

Ég hinsvegar tapaði peningamarkaðssjóðs sparnaðinum mínum, sem ég var búin að leggja samviskusamlega fyrir í hverjum mánuði. Eins var ekki langt síðan ég breytti örugga lífeyrissparnaðinum mínum í eitthvað sem átti að fela í sér ,,litla áhættu” en nú veit ég ekki hvort nokkuð er orðið eftir af honum. Ég veit því ekki hvað ég á eftir að gerir í ellinni til að bjarga mér... prjóna sokka í jólagjafir, æ, nei! Garnið verður of dýrt. Ég verð líklega að rýja kindina sjálf, vinna garnið af henni og spinna með rokk... 

Ég hef hinsvegar áhyggjur af börnunum mínum. Mig dreymdi nefnilega miður skemmtilegan draum nóttina sem öll ósköpin byrjuðu. Mig dreymdi að dóttir mín hafði fengið svona pósíbók að láni hjá einni vinkonu í Vindáshlíð og síðan gleymt að skila henni. Ekki nóg með það heldur höfðu óvart farið með bókinni ógreiddir reikningar af húsi fjölskyldu stelpunnar. Ég benti Rakel á það í draumnum hversu alvarlegt þetta væri og sagði henni að við yrðum að finna stelpuna og láta hana hafa bókina aftur, með öllum ógreiddu reikningunum fjölskyldunnar. Þegar við höfðum loks fundið húsið sem hún bjó í og bönkuðum uppá hjá henni kom c.a. 40-50 ára kona til dyra, þreytuleg en vinaleg að sjá. Þegar ég bar upp erindið og afhenti síðan bókina tók hún við reikningunum í fullu æðruleysi, eins og hún vissi vel af þeim og kannaðist meira en vel við þessar skuldir. Þá var mér litið í augun á henni og sá að þetta var stelpan sjálf! Hún var bara orðin c.a. 30-40 árum eldri en er hún lék sér við Rakel í Vindáshlíð! Samt stóð Rakel mín þarna 10 ára við hlið mér.

Við þetta vaknaði ég. Mér varð strax hugsað til þess hversu skrýtinn þessi draumur var og datt þá auðvitað í hug húsnæðis og efnahagsskuldir fólks í kjölfar hruns bankanna. Þetta var semsé það sem undirmeðvitundin mín óttaðist. Verður þetta þá málið? Munum við vera í 30-40 ár jafnvel lengur að greiða niður þessar skuldir þessara útrásarpésa? Verða þá börnin að gjalda fyrir þessi ósköp í mörg ár? Ef marka má umræðuna í dag er það ekki fjarri lagi. Konan/stelpan í draumnum hafði verið mjög þreytt að sjá og greinilega þurft að vinna mikið. Kannski verða börnin okkar bara þreytt sívinnandi fólk, sem reynir að eiga einhverjar tekjur til að hafa ofan í sig og á, eftir allt of háa skatta...

Ég er enn í smá grískustíflu af áhyggjum yfir öllum þjóðmálunum í dag, þar sem að þetta snertir okkur svo mikið með atvinnuhorfur og fleira. Maður nagar bara neglur þessa dagana. Inn á milli finn ég til löngunnar eftir að lesa grískuna því mér þykir hún svo skemmtileg. Sérstaklega næ ég að kveikja áhugann þegar ég skoða gríska Nýja Testamentið. En ég finn að Trúarlífsfélagsfræðin er ekki að hljóta verðskuldaða athygli hjá mér. Ég dregst hægt og sígandi meira aftur úr í lestrinum á henni. Ég er hinsvegar afar þakklát fyrir að hafa enn mína vinnu. Kannski fæ ég að bæta við mig eftir áramót og fara í 100% ef allt fer á versta veg fjárhagslega.

Svo var ég að velta fyrir mér hvort ég ætti að fara á Austurvöll á morgun og mótmæla. Allir vilja nýja ríkisstjórn sem er ekki hlynnt frjálshyggju og opnum markaðslögmálum. Það var jú frjálshyggja Sjálfsæðismanna sem varð til þess að bankarnir voru einkavæddir án almennilegs eftirlits og lagalegs ramma. Það var líka þeim að kenna og hinu opna markaðslögmáli þeirra, að mikið af hinum sjálfbæra iðnaði íslendinga er hruninn í samkeppninni við erlendar vörur! Við erum því ekki eins sjálfbær og við vorum fyrir 10-15 árum síðan.  

Samt hefur ýmislegt breyst. T.d. hefur komið i ljós að Árni Matthísen hafi í reynd ekki klúðrað samskiptum sínum við hr.Brown, heldur var það Brown sem valdi að oftúlka orð hans til að gera Íslensku þjóðina að blóraböggli Breta. Það breytir samt ekki því sem Davíð glopraði út úr sér í fjölmiðlum. Það verður jú að teljast nokkuð óábyrgt af honum. Maður getur líka ekki annað en lesið úr þessu öll, að Davíð og Seðlabankinn hafi í reynd getað stoppað þetta allt fyrr, sé það rétt að þeir hafi verið búnir að sjá hættuna fyrir löngu síðan.   

 

Annars var ég aldrei hlynnt einkavæðingu á bankastofnunum. Fannst of mikið er í húfi og óþægilegt hvernig allt virtist velta um of á heilindum örfárra manna við stjórn hverju sinni. Enda kom það líka á daginn að menn voru of mikið að leika sér með peninga almennings.... 

Burt séð frá þessu er ég samt rosalega þakklát.

• Ég er þakklát fyrir mína yndislegu fjölskyldu. Ég á bestu börn og eiginmann í heimi! Ég á auk þess góða foreldra og tengdaforeldra, svo ekki sé talað um móður sem biður fyrir okkur daglega!
• Ég er þakklát fyrir það að við hættum við að fara úr Búseta til að kaupa okkur íbúð. Við skuldum því mjög lítið miðað við flest ungt fólk í dag.
• Ég er þakklát fyrir að geta notið ákveðinna lífsgæða.
• Ég hef tiltölulega góða heilsu, bara ef ég passa að hreyfa mig og styrkja á alla kanta og geri það rétt. Ég er nýlega búin að finna rétta jafnvægið á þessu öllu, sem reyndar vill raskast á álagstímum. En það að getað átt nokkra daga Þar sem maður kennir einskis meins er ómetanlegt!
• Ég er líka þakklát fyrir að getað notið íslenskrar náttúru, öll þessi endalausa fegurð sem fyrirfinnst hvergi annarsstaðar. Ég er svo þakklát fyrir þetta yndislega land, með öllum sínum náttúruperlum, söguslóðum, þjóðsögum og ævintýrum. Já, það skrítna er að á síðasta 17. júní fylltist ég af ofurvæminni þjóðarást. Ég vildi gera daginn hátíðlegri en áður, bakaði vöfflur með rjóma og rabarbarasultu og gerði heitt súkkulaði. Ég flaggaði litlum sætum fánum út um allt o.s.frv.... Síðan kemur þessir bomba frá Gordon Brown og manni bara sárnar... Terroristar! Það vantar ekki stóryrðin. Allavega er ég þakklát fyrir að vera heiðarleg íslensk kona sem veit betur en Gordon Brown....
• Ég er líka stolt af því að vera komin af vinnusömu og duglegu, rammheiðarlegu íslensku fólki, sem lætur ekki bugast heldur fer bara og veiðir sér sjálft í matinn, setur niður kartöflur, tekur slátur, prjónar lopapeysur, húfur og vetlinga og týnir ber og annað sem náttúran hefur uppá að bjóða.

... En þannig eru jú held ég flestir íslendingar upp til hópa. Það eru bara því miður ennþá til nokkrir víkingar á meðal vor sem eru tilbúnir að ræna og rupla aðra.